Ofis binalarında HVAC necə planlaşdırılmalıdır

Ofis binalarında HVAC işçilərin olduğu otaqlara təmiz hava verilməsi, istiliyin və soyutmanın idarə olunması üçün planlaşdırılır. HVAC istilik, havalandırma və kondisionerləşdirməni birləşdirən anlayışdır. Otaqda temperatur münasib olsa da, hava mübadiləsi zəif qala bilər. Buna görə ofis layihəsində kondisionerin gücü ilə yanaşı insanların sayı, otaqların istifadəsi və havanın hərəkəti də nəzərə alınmalıdır.

Ofis binalarında HVAC üçün ilkin məlumatlar

Layihəyə ofisin planı və istifadə qaydası ilə başlanır. Açıq iş sahəsi, rəhbər otağı və iclas zalının yükü eyni olmur. İclas zalı günün bir hissəsində boş, digər hissəsində dolu ola bilər. Pəncərəyə yaxın masalar günəşdən daha çox istilik ala bilər. Bu fərqlər avadanlıq seçilməzdən əvvəl qeyd edilməlidir.

Təkcə sahəni bilmək hesablamaya kifayət etmir. Tavan hündürlüyü, şüşələnmə, xarici divarlar, işıqlandırma və elektrik avadanlığı istilik yükünə təsir edir. İş saatları da lazımdır: axşam işləyən bölmə üçün bütün mərtəbənin sistemini açıq saxlamaq uyğun idarəetmə üsulu olmaya bilər. Zonaların ayrıca idarəsi bu mərhələdə müzakirə olunur.

İlkin texniki tapşırıqda aşağıdakı məlumatlar toplanır:

• Otaqların təyinatı və hər otaqda gözlənilən insan sayı.
• İş qrafiki, iclasların keçirilməsi və qonaq qəbulunun qaydası.
• Günəş alan fasadlar və daxildə istilik yayan avadanlıq.
• Asma tavan, texniki şaxta və xarici blok üçün mümkün yerlər.

Ofisin gələcəkdə bölünməsi nəzərdə tutulursa, arakəsmələrin ehtimal olunan yerləri də göstərilməlidir. Yeni otaq yarananda əvvəlki hava paylanması həmin otağa çatmaya bilər. Layihələndirmə zamanı bu dəyişiklik üçün kanal və idarəetmə imkanlarını əvvəlcədən qiymətləndirmək mümkündür.

Daxili hava keyfiyyəti necə idarə olunur

Adi otaq kondisioneri əsasən daxildəki havanı dövr etdirir. Onun işləməsi tələb olunan xarici hava axınının verildiyini göstərmir. Havalandırma sistemi xaricdən hava gətirir və işlənmiş havanı çıxarır. Hava girişinin yeri seçilərkən yaxınlıqdakı çıxışlar, toz mənbələri və avadanlığa xidmət imkanı yoxlanılır.

İnsanların olduğu qapalı məkanda karbon qazının səviyyəsi hava mübadiləsini qiymətləndirmək üçün istifadə edilə bilər. Lakin bu göstərici havadakı bütün çirkləndiriciləri təsvir etmir. Təmizlik vasitələri, mebel və xaricdən daxil olan hissəciklər ayrıca nəzərə alınır. Filtr seçimi havanın xüsusiyyətinə və qurğunun texniki imkanlarına uyğun aparılır.

Rütubət və qoxu ilə bağlı şikayətləri də mənbə üzrə araşdırmaq lazımdır. Mətbəx guşəsindən gələn qoxunu iş masasındakı temperaturu azaltmaqla aradan qaldırmaq olmur. Həmin sahənin hava çıxarışı, qapılar arasındakı keçid və ümumi balans yoxlanmalıdır. Sanitar otaqlardan çıxarılan havanın iş sahəsinə yayılmaması layihədə nəzərə alınır.

Filtrin çirklənməsi hava axınını məhdudlaşdıra bilər. Buna görə filtrin dəyişdirilməsi üçün yer saxlamaq layihənin bir hissəsidir. Qapağın dolab arxasında qalması və ya asma tavanın sökülməsini tələb etməsi xidməti çətinləşdirir. İşçi heyətə filtrə kimin baxacağı və vəziyyətin necə qeydə alınacağı bildirilməlidir.

Temperatur və məhsuldar iş şəraiti

Soyuq hava birbaşa işçinin üzərinə yönələndə otağın orta temperaturu münasib olsa da, narahatlıq yaranır. Diffuzor və daxili blokların yeri masa düzülüşü ilə birlikdə seçilir. Hava axınının sürəti və istiqaməti otaqda yoxlanılır. Termostatın pəncərə yanında yerləşməsi isə otağı təmsil etməyən ölçməyə səbəb ola bilər.

İşçilərin isti, soyuq və havasızlıq barədə təkrar şikayətləri işin gedişini poza bilər. HVAC layihəsinin məqsədi belə narahatlıqları azaltmaq üçün idarə olunan şərait yaratmaqdır. Məhsuldarlığın konkret faizlə artacağını vəd etmək düzgün olmaz. İş nəticəsinə tapşırıqların təşkili, səs və işıqlandırma kimi başqa amillər də təsir edir.

Şikayəti araşdırarkən onun vaxtını və yerini qeyd etmək faydalıdır. Səhər rahat olan otağın günortadan sonra isinməsi günəş yükü ilə əlaqəli ola bilər. Yalnız iclas zamanı yaranan havasızlıq isə insan sayına uyğun hava verilişinin yoxlanmasını tələb edir. Bu qeydlər təsadüfi temperatur dəyişikliklərindən daha aydın məlumat verir.

Akustika da ofis üçün nəzərə alınmalıdır. Ventilyatorun səsi, kanaldakı hava sürəti və vibrasiyanın konstruksiyaya ötürülməsi danışığa mane ola bilər. Qurğunun kataloq göstəricisi ilə kifayətlənmədən yerləşmə şəraiti qiymətləndirilir. Xüsusilə sakit iş otaqlarına yaxın texniki sahələrdə səsin keçmə yolları layihədə araşdırılır.

Quraşdırmadan sonra nə yoxlanılır

Havalandırma sistemlərinin layihələndirilməsi ilə müəyyən edilmiş hava sərfləri quraşdırmadan sonra ölçülməlidir. Qurğunun işə düşməsi bütün otaqlara düzgün hava çatdığını sübut etmir. Kanal qollarının müqaviməti fərqli olduğundan hava balansı tənzimlənir və nəticələr otaqlar üzrə qeydə alınır.

Soyutma ilə havalandırmanın idarəsi uyğun işləməlidir. Xarici hava sisteminin iş qrafiki insanların ofisdə olduğu vaxtı əhatə etməlidir. Boş otaqların idarəsi isə istifadəyə uyğun qurulur. İdarəetmə qaydası istifadəçiyə aydın izah edilməsə, parametrlərin tez dəyişdirilməsi sistemin işini poza və şikayətlərin səbəbini gizlədə bilər.

Təhvil zamanı aşağıdakı məsələlər üzrə aydın cavab olmalıdır:

• Hər zonanın temperaturunu kim və haradan dəyişir.
• Hava sərflərinin ölçmə nəticələri harada saxlanılır.
• Filtrlərə, drenaja və tənzimləyici hissələrə necə çıxış verilir.
• Nasazlıq əlaməti görünəndə hansı xidmətə müraciət edilir.

Servis və texniki xidmət planında avadanlığın istehsalçı göstərişləri və faktiki istifadə şəraiti əsas götürülür. Ofisdə masa düzülüşü və insan sayı dəyişəndə əvvəlki sazlamalara yenidən baxılır. Belə dəyişikliklər yeni avadanlıq almadan əvvəl mövcud sistemin nəyi təmin etdiyini müəyyənləşdirməyə kömək edir.

Təhvil sənədlərində qurğuların yerləri, idarəetmə zonaları və xidmət nöqtələri göstərilməlidir. Ofis idarəçisi gündəlik istifadə qaydasını başa düşməlidir. Məsələn, pultdakı rejimin dəyişməsi ilə mərkəzi sistemin iş qrafikinin dəyişməsi ayrı əməliyyatlardır. İstifadəçinin hansı əməliyyata səlahiyyəti olduğu əvvəlcədən razılaşdırıldıqda müraciətlərin araşdırılması da asanlaşır.

Ofis layihəsini EKOND MMC ilə müzakirə edin

Ofisinizin planını, işçi sayını və mövcud şikayətləri EKOND MMC ilə bölüşmək üçün +994 50 376 38 91 nömrəsinə zəng edə bilərsiniz. Ünvan: Bakı şəhəri, Tbilisi prospekti, 3007-ci məhəllə.

Ofis binalarında HVAC otaqların real istifadəsinə görə planlaşdırılmalıdır. Təmiz hava ehtiyacı ayrıca hesablandıqda, temperatur zonalar üzrə idarə olunduqda və nəticələr ölçmə ilə yoxlandıqda gündəlik iş üçün münasib şərait yaratmaq mümkün olur.